E-ticaret sitesi kurma: hazır platform mu, özel yazılım mı

“E-ticaret sitesi kurmak ne kadar tutar?” sorusunun dürüst cevabı, soruyu değiştirmekten geçiyor. Çünkü üç farklı yol var ve bunların maliyetleri aynı ölçekte bile değil — biri aylık birkaç bin lira, diğeri altı haneli bir proje bütçesi.

Doğru soru şu: bu cironun büyüklüğünde hangi maliyet yapısı daha ucuza geliyor?

Üç yol, üç maliyet yapısı

Pazaryeri (Trendyol, Hepsiburada, Amazon). Kurulum maliyeti neredeyse sıfır. Karşılığında her satıştan komisyon ödersiniz ve müşteri sizin değil, pazaryerinin müşterisi olur. E-posta listesi kuramaz, yeniden pazarlama yapamaz, markanızı anlatamazsınız.

Hazır platform (Shopify, Ticimax, IdeaSoft, İkas). Aylık kira ödersiniz, altyapı sizin derdiniz değildir. Hızlı açılır — gerçekten günler içinde satışa geçebilirsiniz. Sınır, platformun izin verdiği yerde başlar.

Özel yazılım. Baştan yazılır, her şey sizindir. En pahalı başlangıç, en düşük birim maliyet. Ama sadece belirli bir ölçekten sonra.

Görünen maliyet, görünmeyen maliyet

Hazır platformlarda ilan edilen aylık ücret, ödeyeceğiniz paranın genelde yarısıdır. Gerçek fatura şöyle toplanır:

• Paket ücreti — aylık sabit.
• İşlem komisyonu — platformun kendi ödeme altyapısını kullanmazsanız satış başına ek kesinti.
• Sanal POS komisyonu — bankanızla ayrı anlaşma, ciro bandına göre değişir.
• Uygulama abonelikleri — kargo entegrasyonu, muhasebe bağlantısı, değerlendirme modülü, e-posta aracı. Ayda 5-10 uygulama, kolayca paket ücretini geçer.
• Tema ve özelleştirme — hazır tema tek seferlik, ama her “şunu şöyle yapalım” talebi bir geliştirici saati demek.

Bu kalemleri topladığınızda hazır platformun aylık maliyeti ciroyla birlikte büyür. Özel yazılımın maliyeti ise büyümez — sunucu faturası dışında sabit kalır. İki eğri bir yerde kesişir.

Kesişim noktası genelde şurada olur: aylık ciro yedi haneye yaklaştığında ve sipariş hacmi operasyonu otomatikleştirmeyi zorunlu kıldığında. Altındaysanız hazır platform neredeyse her zaman doğru cevaptır. Bunun üzerine çıktığınızda komisyonlar tek başına bir geliştirme ekibini finanse eder hâle gelir.

Hazır platform ne zaman doğru karar

Şu üç maddeden ikisi sizdeyse, özel yazılım geliştirme tartışmasını açmayın:

1. Ürün kataloğunuz standart — beden, renk, stok. Kişiselleştirme, konfigüratör, abonelik, B2B fiyat listesi gibi karmaşıklıklar yok.
2. Henüz ürün-pazar uyumunu doğrulamadınız. Hangi ürünün satacağını bilmiyorsanız, o belirsizliği pahalı bir altyapıyla finanse etmenin anlamı yok.
3. Teknik bir ekibiniz yok ve kurmayı da planlamıyorsunuz.

Bu durumda para, altyapıya değil trafiğe ve dönüşüme gitmeli. E-ticaret dönüşüm oranı yazımızda anlattığımız gibi, sepette kaybedilen her yüzde bir, altyapı seçiminden çok daha pahalıya mal olur.

Özel yazılım ne zaman gerçekten gerekir

Özel yazılıma geçişi haklı çıkaran sebep “daha güzel olsun” değildir. Şunlardır:

• Platformun modeli işinize uymuyor. Abonelikli satış, kiralama, ölçüye göre üretim, bayi bazlı fiyatlandırma, çok depolu stok. Hazır platformda bunları eklentilerle kurabilirsiniz ama her eklenti bir kırılma noktasıdır.
• Entegrasyon yükü ağırlaştı. ERP, muhasebe, depo yönetimi, kargo, pazaryeri senkronizasyonu aynı anda çalışıyorsa ve biri bozulduğunda siparişler düşüyorsa, bu yükü kontrol etmeniz gerekir.
• Komisyon, geliştirme maliyetini geçti. Yıllık ödediğiniz komisyon ve uygulama aboneliklerinin toplamı bir ekibin yıllık maliyetine yaklaştıysa hesap kendini yapmıştır.
• Hız bir rekabet unsuru hâline geldi. Eklenti yüklü hazır temalar ağırdır. Site hızının dönüşüme etkisi belirli bir cironun üstünde ölçülebilir bir gelir kalemidir.

Platform değiştirmenin gerçek bedeli

En çok hafife alınan kalem burası. Taşıma işi “ürünleri aktaralım” değildir:

• URL yapısı değişir. Eski ürün adresleriniz Google’da sıralanıyorsa ve 301 yönlendirme haritasını eksiksiz kurmazsanız, o sıralamalar sıfırlanır. Gördüğümüz en pahalı e-ticaret hatası budur.
• Müşteri şifreleri taşınmaz. Şifreler geri döndürülemez biçimde saklandığı için yeni sisteme aktarılamaz; tüm müşterilere şifre sıfırlama göndermeniz gerekir. Bu, ölçülebilir bir müşteri kaybıdır.
• Sipariş geçmişi ve iade süreçleri taşınmazsa muhasebe ve müşteri hizmetleri aylarca iki sistemden çalışır.

Bu yüzden ilk kurulumda bile URL yapısını ve veri modelini taşınabilir kurmak gerekir. Teknik SEO rehberimizde anlattığımız adres mimarisi kararları, ilk gün alınırsa bedava, üç yıl sonra alınırsa en pahalı kalemdir.

Türkiye’de atlanmaması gereken yasal kalemler

Platform seçiminden bağımsız, yasal zorunluluklar:

• ETBİS kaydı. Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’ne kayıt zorunludur ve doğrulama kodunun sitede görünmesi gerekir.
• Mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme formu. Sipariş akışında onaylatılması ve saklanması gerekir.
• İade ve teslimat koşulları. Görünür bir sayfada, sipariş öncesinde erişilebilir olmalı.
• KVKK aydınlatma metni ve çerez onayı. Reklam pikseli kullanıyorsanız onay öncesi tetiklenmemeli.

Bunlar sadece uyum meselesi değil: reklam hesabı incelemelerinde ve ödeme kuruluşu başvurularında ilk bakılan yerlerdir. Eksikse reklam yayınınız durur.

Karar için kısa liste

Kurulum yapmadan önce şu dört soruyu yazılı cevaplayın:

1. Önümüzdeki 12 ayda beklediğim aylık sipariş adedi kaç?
2. Ürün modelim standart mı, yoksa konfigürasyon/abonelik/B2B mi gerektiriyor?
3. Hangi sistemlerle konuşmak zorunda — muhasebe, ERP, depo, pazaryeri?
4. Sitenin sahibi teknik olarak kim olacak?

Dördüncü soru en kritik olanı. Hazır platformda cevap “platform”, özel yazılımda “siz”siniz. İkinci durumda repo, dokümantasyon ve altyapı erişiminin gerçekten sizin adınıza olduğundan emin olun — bu, ajans değiştirdiğiniz gün tek güvenceniz.

Bayilere ve kurumsal alıcılara satış yapıyorsanız ihtiyaçlar farklılaşır: B2B e-ticaret ve bayi portalı.

Maliyet tarafını daha genel bir çerçevede görmek isterseniz web sitesi maliyeti yazımız kalem kalem ayrıştırıyor.