Yazılım firması nasıl seçilir: sormanız gereken 10 soru

Yazılım firması seçerken en çok bakılan iki şey portföy ve fiyat. İkisi de yanıltıcıdır: portföy size bitmiş işi gösterir, süreci göstermez; fiyat ise ne satın aldığınızı bilmeden karşılaştırılamaz.

Aşağıdaki sorular teklif görüşmesinde sorulmak için yazıldı. Ortak özellikleri şu: cevaplarından kaçılamaz. İyi bir firma hepsine hazırlıksız yanıt verir; hazırlıksız yanıt veremeyen firma, o konuyu daha önce hiç düşünmemiştir.

1 · Kapsamı kim yazacak, ne zaman?

Kapsamı siz yazacaksanız risk sizde. Firma yazacaksa bu bir iştir ve ücretlidir.

Duymak istediğiniz cevap: keşif ayrı ve küçük bir iş olarak satın alınır, çıktısı yazılı kapsam belgesidir, sabit fiyat ondan sonra verilir. Kapsamı görmeden sabit fiyat veren firma, belirsizliği risk payı olarak fiyata eklemiştir — ayrıntısı yazılım geliştirme fiyatları yazısında.

2 · Repo, sunucu ve üçüncü taraf hesaplar kimin adına açılacak?

Tek bir doğru cevap var: sizin adınıza. Firma erişim alır, sahip olmaz.

Cevap “biz yönetiriz, siz uğraşmayın” ise kibarca tercüme edin: çıkış maliyetiniz sonsuz olacak. Bu maddeyi sözleşmeye yazdırmamak, sonradan düzeltilmesi en pahalı hatadır.

3 · İki haftada bir çalışan sürüm görecek miyim?

Rapor değil, çalışan sürüm. Tarayıcıdan açıp tıklayabildiğiniz bir şey.

“Ayda bir demo” ya da “bitince teslim” cevabı, sorunların sona saklanacağı anlamına gelir. Yazılımda geç öğrenilen her şey pahalıdır; erken görmenin tek yolu düzenli teslimdir.

4 · Test yazıyor musunuz, ne kadarını?

“Evet, test yazıyoruz” yeterli değil. Neyi test ettiklerini sorun.

Makul cevap: kritik iş akışları uçtan uca, para ve yetkiyle ilgili her şey birim testiyle. “%100 kapsama” iddiası ya abartıdır ya israftır; ikisi de kötü işaret.

5 · Dağıtımı nasıl yapıyorsunuz, geri alma nasıl işliyor?

Dosyaları FTP ile sunucuya atan bir firma, bir hatayı geri almak için ne yapacağını bilmiyordur.

Duymak istediğiniz: ana dala birleşen her değişiklik otomatik test ve kalite kapılarından geçer, önizleme ortamına çıkar, onaydan sonra üretime gider; sorun çıkarsa önceki sürüme tek adımda dönülür. Bu kurulumun kendisi ayrı bir iştir ve bir kereliktir.

6 · Projede kim çalışacak, isimleriyle?

Satış görüşmesine giren kıdemli mimarla, projeye bakan kişi aynı olmayabilir.

Sözleşmeye isim ve oran yazdırın. “2 kişi tam zamanlı” ifadesi, ayda üç gün bakan iki kişi de olabilir. Kıdem ayrışması da fiyata yansımalı — tek bir adam-gün fiyatı varsa işin kime gittiğini bilemezsiniz.

7 · Bu işi daha önce yaptınız mı, ya da neyini yapmadınız?

İkinci yarısı daha değerli. Her işe “yaparız” diyen firma ya çok büyüktür ya dürüst değildir.

İyi cevap sınırı gösterir: “Ödeme entegrasyonunu çok yaptık, mobil uygulamayı biz yazmıyoruz.” Sınırını bilen firma, bilmediği yere girdiğinde haber verir.

8 · Teslimden sonra ne kadar süre hata düzeltiyorsunuz?

Standart bir garanti süresi olmalı ve neyi kapsadığı yazılı olmalı: hata düzeltme garanti kapsamında, yeni özellik değil.

Garanti süresi yoksa, teslim tarihinden sonraki her sorun yeni bir pazarlık demektir.

9 · Yarın ayrılsanız, elimde ne kalır?

Cevapta şunlar geçmeli: repo erişimi, kurulum ve dağıtım dokümanı, ortam değişkenlerinin listesi, mimari kararların kısa kaydı, üçüncü taraf hesapların envanteri.

Geçmiyorsa devir diye bir şey planlanmamıştır. Devri olmayan projede firma değiştirmek, projeyi yeniden yazmakla aynı şeydir.

10 · Bakım neyi kapsıyor, aylık ne kadar?

Yazılım teslim edildiği gün bitmiş olmaz. Bağımlılıklar eskir, güvenlik yamaları çıkar, yedeklerin gerçekten geri yüklenebildiği doğrulanmalıdır.

Teklifte bakım kalemi yoksa bu iş yapılmayacak demektir; bir yıl sonra güvenlik açığı olarak geri gelir.

Cevapları nasıl okumalı

Üç firmadan bu on soruya aldığınız cevapları yan yana koyun. Aradığınız şey en iyi cevaplar değil — en az kaçamak cevaplar.

Bilmediği bir şeye “bilmiyorum, bakarım” diyen firma, her şeye “tabii ki yaparız” diyen firmadan daha güvenlidir. Proje boyunca duyacağınız en değerli cümle “bunu öngörmemiştik” cümlesidir; onu erken söyleyebilen ekip, sonunda söyleyenden çok daha ucuza gelir.

Ajansın mı, freelancer’ın mı yoksa kendi ekibinizin mi doğru model olduğundan emin değilseniz önce üç modelin karşılaştırmasına bakın; yazılım ajansının ne yapıp ne yapmadığını da ayrı bir yazıda anlattık.

Bu soruları sormadan önce kendi tarafınızı hazırlamak isterseniz, şartnamenin nasıl yazıldığı ayrı bir yazıda duruyor. Elinizde yarıda kalmış bir proje varsa devralma kararı farklı işler.

Teslim edilen yazılımın muhasebe ve e-fatura gibi sistemlerle konuşması gerekiyorsa entegrasyon yazısına da göz atın.

Kapsamınızı birlikte çıkarmak isterseniz görüşme planlayalım; bütçe tarafını ayrı bir yazıda ele aldık.