Yazılım geliştirme fiyatları: firmalar nasıl ücretlendirir, hangisi sizin için doğru

Aynı ihtiyacı üç yazılım firmasına anlatın, üç farklı mantıkla fiyatlanmış üç teklif gelsin. Aradaki fark çoğu zaman “biri pahalı, biri ucuz” değildir — farklı riskleri farklı taraflara yüklüyorlardır.

Seçtiğiniz model, firmanın proje boyunca nasıl davranacağını belirler. Her modelin kendine özgü bir çıkar çatışması var ve bunu bilerek seçmek, pazarlık etmekten daha değerlidir.

Not: burada konuştuğumuz şey geliştirme ücreti. Sunucu, lisans ve üçüncü taraf servis giderleri ayrı kalemlerdir; hangi altyapının ne kadara mal olduğunu hosting ve sunucu seçimi yazısında anlattık.

Model 1 — Sabit fiyat

Kapsam baştan yazılır, fiyat kilitlenir. Kurumsal alımlarda en çok istenen model.

Nerede işe yarar: Kapsamın gerçekten belli olduğu işlerde. Tanımlı bir entegrasyon, bilinen bir ekran seti, net bir teslim tarihi varsa sabit fiyat sizi korur.

Çıkar çatışması: Fiyat kilitliyse firmanın kârı, harcadığı süreyi kısaltmaktan gelir. Bu, görünmeyen yerlerden kısmayı teşvik eder: test yazılmaz, hata yönetimi es geçilir, “sonra bakarız” denir. Kapsam dışı çıkan her istek de ek teklif olarak döner; ilişki yavaşça pazarlığa dönüşür.

Nasıl dengelenir: Sabit fiyatı keşif aşamasından sonra isteyin. Kapsamı yazmadan alınan sabit fiyat, firmanın belirsizliği fiyata risk payı olarak eklemesi demektir — o payı siz ödersiniz. Keşif ayrı ve küçük bir iş olarak satın alınır; çıktısı kapsam belgesidir ve o belgeyle alınan sabit fiyat gerçekçi olur.

Model 2 — Adam-gün (zaman ve malzeme)

Harcanan süre faturalanır. Günlük ya da saatlik bir birim fiyat üzerinden ilerler.

Nerede işe yarar: Kapsamın baştan yazılamadığı işlerde — mevcut bir sisteme müdahale, keşif gerektiren entegrasyonlar, ürünün pazarla birlikte şekillendiği erken dönem.

Çıkar çatışması: En açık olanı. Firma, iş uzadıkça daha çok kazanır. Hızlı bitirmenin ödülü yoktur; hatta vardır ama olumsuzdur.

Nasıl dengelenir: Üç madde yeterli: tavan bütçe (aşılırsa yazılı onay), iki haftalık teslim ritmi (her döngü sonunda çalışan sürüm, sadece rapor değil) ve birim fiyatın kıdeme göre ayrışması. Son madde önemli — tek bir “adam-gün” fiyatı varsa işin stajyere mi mimara mı gittiğini bilemezsiniz.

Model 3 — Aylık ekip

Belirli bir kapasite aylık sabit ücretle ayrılır. Yerleşik ürün ekipleri için yaygındır.

Nerede işe yarar: Yazılım bir proje değil, süreklilik gerektiren bir ürünse. Yol haritası sizde, ekip kapasitesi kirada.

Çıkar çatışması: Ücret çıktıya değil kapasiteye bağlıdır. Ay boyunca ne üretildiğinden bağımsız olarak fatura aynıdır. Düşük şeffaflıkta bu model sessizce pahalılaşır.

Nasıl dengelenir: Ayın başında yazılı kapsam, sonunda çalışan sürüm. Kapasiteyi değil, o ay biten işi konuşun. Ekipteki kişilerin isimleri ve oranları sözleşmede yazılı olsun; “2 kişi” ifadesi, ayda üç gün bakan iki kişi de olabilir.

Teklifte görünmeyen kalemler

Bunlar teklifte çıkmazsa sonradan çıkar:

• Keşif ve kapsam çalışması. Bedava yapılıyorsa ya yüzeyseldir ya fiyata gizlenmiştir.
• Test ve hata düzeltme garantisi. Teslimden sonra kaç gün, neyi kapsıyor?
• Dağıtım hattı ve ortamlar. Test ortamı, üretim ortamı, geri alma prosedürü. Bunlar CI/CD kurulumunun parçasıdır ve kurulum bir kereliktir ama bedava değildir.
• Devir ve dokümantasyon. Projeyi başka bir ekibe devretmek gerektiğinde ne alacaksınız?
• Bakım. Güvenlik güncellemeleri, bağımlılık yükseltmeleri, yedek doğrulama. Aylık küçük bir kalemdir; yok sayılırsa bir yıl sonra büyük bir kalem olur.

En kritik madde: kod ve altyapı kimin adına

Fiyattan daha önemli tek madde budur.

Repo kimin hesabında? Sunucu ve alan adı kimin adına kayıtlı? Üçüncü taraf servislerin (ödeme, e-posta, SMS) hesapları sizde mi, firmada mı?

Cevap “firmada” ise fiyatı pazarlık etmenizin bir anlamı yok — çıkış maliyetiniz sonsuzdur. Firma değiştirmek istediğiniz gün sıfırdan başlamanız gerekir ve bunu bildikleri için her yenilemede şartlar onların lehine döner.

Doğru kurulum basit: her şey sizin adınıza açılır, firmaya erişim verilir. Ayrıldığınız gün erişim kapatılır, varlıklar yerinde kalır. Bunu sözleşmeye yazdırmak bir cümlelik iştir ve tek gerçek güvencenizdir.

Kabaca ne bekleyebilirsiniz

Kesin rakam vermek mümkün değil — aynı cümleyle tarif edilen iki iş arasında on kat fark olabilir. Ama şu oranlar istikrarlıdır:

• Keşif, toplam proje bedelinin tipik olarak %5-10’udur. Bu kalemi atlamak, geri kalan %90’ı kör yapar.
• Test ve dağıtım altyapısı, geliştirme süresinin %15-25’ini alır. Teklifte yoksa ya yapılmayacaktır ya da gizlenmiştir.
• İlk yıl bakımı, proje bedelinin yaklaşık %15-20’si olarak bütçelenir.

Bu oranlar size teklifleri karşılaştıracak bir çerçeve verir. Bir teklifte keşif yoksa, test yoksa ve bakım yoksa; o teklif diğerlerinden ucuz değildir, eksiktir.

Fiyatın yanında sorulması gereken ikinci soru takvimdir; bir projenin gerçekte ne kadar sürdüğünü ayrı bir yazıda ele aldık.

Teklifi kimden alacağınız da rakamı değiştirir: ajans, freelancer ve kurum içi ekibin toplam maliyeti aynı kalemlerden oluşmaz.

Kapsamınız netse yazılım geliştirme hizmetimize bakabilir, değilse kapsam çıkarma görüşmesi isteyebilirsiniz. Firma seçerken sormanız gerekenleri de ayrı bir yazıda topladık.